Taşıyıcı annelikte etik ve tarihçe

Taşıyıcı Annelikte Etik ve Tarihçe - Yasal Olan Ülkeler

TAŞIYICI ANNEDE ETİK VE TARİHÇE

Pekçok ülkede taşıyıcı annelik ilk başta insanlara itici gelse de, çok eskiden beri yapılagelen, konu ile ilgilenen ve çocuk sahibi olamayan ailelerin problemleri ile yüzleşen insanlar için kolayca kabul edilebilen ve hatta gerekli olduğuna şiddetle inanılan bir konudur. Örneği dini kitaplarda bile görülebilir. İncilde anlatılan Hz. İbrahim ve eşinin yetiştirmeleri için hizmetçileri Hagar’ın gebelik öyküsü, tabii o dönemde tüpbebek olmadğı için gerçek anlamda surrogacy için örnektir. Avukat Noel Keane taşıyıcı anneliğin modern ve yasal anlamda mucidi sayılabilir. 1981 yılında Dr. Warren J Ringold ile tanıştıktan ve doktorun Michigan daki kliniğinde suni döllemeleri yapmaya başlamasından sonra fikrini uygulayabildi. Basın ve politikacılar tarafından şiddetle eleştirilseler de, sonuçta taşıyıcı annelik fikrinin yasal zemine oturtmayı başardılar. Aynı yasa A.B.D de Kaliforniya’da da meclise sunuldu ancak kabul edilmedi. Şu anda A.B.D de 8 eyalette taşıyıcı annelik yasa ile tanınmış ve kuralları belirlenmiştir. Dünyada ve A.B.D de taşıyıcı annelik olayının basında büyük oranda yer bulması ve tartışılması 1986 da Melissa Stern’in taşıyıcı annesinin bebeği biyolojik anne babaya vermek istememesi üzerine yaşandı. New Jersey mahkemesi sonuç olarak taşıyıcı annelik müessesini tanıdı ve bebeği biyolojik anne babaya verdi.

TAŞIYICI ANNEDE YASAL DURUM

İçlerinde Türkiye’nin de bulunduğu pekçok ülkede yasa doğum yapan kadının çocuğun yasal annesi olduğunu kabul eder. Dolayısı ile Türkiye gibi ülkelerde yurtdışına gidip taşıyıcı anne yöntemi ile bebek sahibi olmaya çalışan ailelerin durumu yasal olarak karışıktır. Doğumdan sonra yasal olarak bebek doğuran anneye kayıt edilip, sonra biyolojik anne – baba tarafından evlatlık olarak alınmalıdırlar. Bazı ülkelerde ise taşıyıcı annelik yasal olarak kabul görmüştür ve doğumdan itibaren yasal ebeveynler biyolojik anne babadır. Gene taşıyıcı anneliğin kabul gördüğü bir ülkede doğum olduğu takdirde, çocuğun ve ailenin bu durumun yasal olmadığı ülkeye döndüklerinde yasal durumlarının ne olacağı konusu tartışmalıdır.

TÜRKİYE'DE TAŞIYICI ANNE

Türkiye’de taşıyıcı annelik, sperm ve yumurta donasyonu yasal değildir. Ancak yurtdışında yapılan işlem neticesi taşıyıcı anne Türkiye’de doğum yaparsa ve taşıyıcı anne evli değilse, bebeğin babası olarak alıcı ebevy yazılabilir. Evlilik dışı doğan çocukların vesayetini baba alabilir. Bunun dışındaki olasılık doğumdan sonra bebeğin alıcı aile tarafından evlat edinilmesidir. Henüz mahkemeye yansıyan hiçbir vaka olmadığı için örnek karar yoktur. Ancak taşıyıcı anne bebeği vermek istemezse gebelik ve doğum öncesi taşıyıcı anne ve alıcı aile arasındaki kontratların geçerliliği olmayabilir.

AVUSTRALYA'DA TAŞIYICI ANNE

Avustralya’nın tamamında taşıyıcı anne yasal olarak da anne kabul edilir. Doğumdan önce biyolojik ebeveynler ile yapılan anlaşmaların önemi yoktur. Pekçok eyalette ayrıca ticari taşıyıcı anne uygulamasına aracılık etmek de kanuna aykırıdır. Ancak New South Wales eyaletinde ise bu konuda hiçbir yasal uygulama yoktur. Avustralya’daki bu duruma rağmen 2006 yılında Avustralyalı senatör Stephen Conroy ve eşi Paula Benson taşıyıcı annelik ve yumurta donasyonu yöntemi ile bir çocuk sahibi olacaklarını basına duyurdular. Çocuğun doğum sertifikasına sperm sahibi olduğu için baba olarak Conroy’un ismi yazıldı. Genel olarak Avustralya’da çiftler özellikle taşıyıcı anne evli ise doğumdan sonra evlat edinme işlemini başlatmak zorundalar.

FRANSA'DA TAŞIYICI ANNE

Yasa ile taşıyıcı annelik yasaklanmıştır.

HİNDİSTAN'DA TAŞIYICI ANNE

Ticari taşıyıcı annelik 2002 de çıkan bir yasa ile yasal olmuştur. Bu yasa, üst düzey tıbbı teknoloji ve istekli fakir nufus sayesinde taşıyıcı annelik tahminen yıllık 450 milyon dolar üreten bir endüstri halini almıştır.

JAPONYA

Mart 2008 de, Japonya’da çıkan bir kanun ile taşıyıcı annelik yasaklandı ve ticari taşıyıcı annelik için aracılık etmek ve talep etmek de yasak edildi.

İNGİLTERE'DE TAŞIYICI ANNELİK

Yasa ile taşıyıcı annelik yasaklanmıştır.

AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ'NDE TAŞIYICI ANNELİK

Washington, Utah, Arizona, New Mexico ve New York da taşıyıcı annelik organizasyonları yasaklanmıştır. Ek olarak dört eyalette ise yasak değilse de taşıyıcı anne ile yapılan kontratlar geçerli sayılmaz. California taşıyıcı anne programları için en elverişli yasalara sahip eyaletlerden biridir. Bebeğin doğum sertifikasına biyolojik anne babanın isimleri yazılabilmektedir. Oregan, Texas ve Arkansas da işlem yasaldır. Texas taşıyıcı annenin Texas da yaşaması şartını getirmekte, Arkansas ise bunu şart koşmamaktadır. Dolayısı ile alıcı ebeveynler ve taşıyıcı anneler hangi eyaletten veya ülkeden gelirlerse gelsinler Arkansas’da yasal bir ortama kavuşmaktadırlar.

ETİK VE AHLAKİ DURUM

Londra, İngiltere’de 2002 yılında City Üniversitesi tarafından yapılan bir çalışmaya göre, taşıyıcı anneler nadiren taşıdıkları bebeklere bağlanmakta ve doğumdan sonra bebeklerini alıcı aileler teslim etmekte güçlük çekmektedirler. Gebeliğini yaşamadığı halde alıcı annelerin doğal yollardan anne olan kadınlara göre çocuklarına daha fazla bağlandıkları ve daha sıcak bir yuva sundukları tespit edilmiştir.

Ticari taşıyıcı annelik özellikle Hindistan’da sanayii halini almıştır. Etik olarak bu durumun uygunsuz olduğuna inananlar vardır. Bunlar taşıyıcı annelerin çok düşük ücret aldıklarını ve anne ölümlerinin yüksek olduğu bu ülkelerde bu işin gebe kadın için potansiyel risklerini öne sürmektedirler. Öte yandan genel populasyon için uygun medikal bakımın yeterli olmadığı Hindistan gibi ülkelerde, taşıyıcı anneler için en azından gebelikleri süresince en kaliteli medikal bakım, beslenme ve barınma koşulları sağlanmaktadır.


Paylaş :



Copyrights © 2015 Web sitemizde yer alan tüm yazılar bilgilendirme amaçlıdır. Yazıların tümü izin alınmadan ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
Kıbrıs Magusa Tüp Bebek Merkezi